Chất làm đặc trong mỡ bôi trơn

Chất Làm Đặc Trong Mỡ Bôi Trơn Và Những Đặc Tính Quan Trọng

Mỡ bôi trơn được sử dụng rộng rãi trong nhiều loại máy móc – từ thiết bị trong nhà máy đến máy móc hạng nặng tại công trường. Khi tìm kiếm “mỡ bôi trơn” trên các trang thương mại điện tử, bạn sẽ bắt gặp hàng loạt sản phẩm với đủ loại tên gọi và thông số khác nhau. Tuy nhiên, tại nhiều nơi làm việc, việc chọn mỡ thường dựa trên thói quen hoặc sự tiện lợi – chẳng hạn như “vẫn dùng loại này từ trước đến giờ”, “giá rẻ”, hoặc “nhà sản xuất máy khuyến cáo”.

Thực tế, hiểu rõ cấu tạo và tính chất của từng loại mỡ, cũng như lựa chọn đúng loại phù hợp với từng ứng dụng cụ thể, sẽ giúp tiết kiệm chi phí nhờ giảm lượng tiêu thụ và kéo dài tuổi thọ linh kiện. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm rõ thành phần của mỡ bôi trơn và cách từng yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của nó.

Thành Phần Của Mỡ Bôi Trơn

Cũng giống như dầu bôi trơn (như dầu hộp số, dầu thủy lực), mỡ cũng được dùng để bôi trơn. Vậy điều gì tạo nên sự khác biệt?

Mỡ là chất bôi trơn bán rắn, giống như bơ hoặc mayonnaise, trong khi dầu bôi trơn là chất lỏng, như dầu ăn. Sự khác biệt chính nằm ở chất làm đặc (thickener). Khi thêm chất làm đặc vào dầu gốc và phụ gia, hỗn hợp này sẽ chuyển từ dạng lỏng thành mỡ.

Tóm lại:

• Dầu bôi trơn = Dầu gốc + Phụ gia

• Mỡ = Chất làm đặc + Dầu gốc + Phụ gia

Chất làm đặc là yếu tố chính định hình đặc tính và hành vi của mỡ. Việc thay đổi chất làm đặc sẽ thay đổi hoàn toàn đặc tính của mỡ.

Chất Làm Đặc Có Phải Chỉ Là “Xà Phòng”?

Loại chất làm đặc phổ biến nhất là xà phòng lithium, được dùng trong mỡ lithium. Trong ngành hóa học, “xà phòng” là muối kiềm của axit béo – bao gồm cả xà phòng rửa tay và chất làm đặc trong mỡ.

Ví dụ:

• Axit stearic + Natri hydroxit → Natri stearat (xà phòng bánh)

• Axit stearic + Kali hydroxit → Kali stearat (xà phòng lỏng)

Tương tự, mỡ lithium được tạo ra khi lithium hydroxit phản ứng với axit béo như axit stearic.

Các Loại Chất Làm Đặc Gốc Xà Phòng – Ưu Nhược Điểm

🔹 Mỡ Lithium

• Ưu điểm: Giá thành rẻ, phổ biến trên thị trường

• Nhược điểm:

  • Chống nước kém: Dễ bị rửa trôi khi gặp nước hoặc bùn

  • Chịu nhiệt kém: Bị chảy ở khoảng 150°C, không phù hợp với thiết bị có nhiệt độ cao

🔹 Mỡ Lithium Complex

• Được cải tiến để khắc phục nhược điểm của mỡ lithium

• Ưu điểm:

  • Chịu nước và chịu nhiệt tốt hơn (lên đến >200°C)

  • Ít bị nhũ hóa khi tiếp xúc với nước

🔹 Các Loại Mỡ Khác Gốc Xà Phòng:

• Mỡ canxi (Calcium grease): Dùng canxi hydroxit làm chất kiềm

• Mỡ nhôm complex (Aluminum complex grease): Chống nước, chịu nhiệt tốt, ít bị hóa rắn ở nhiệt độ cao – phù hợp với môi trường ẩm và nhiệt độ cao

Mỡ Không Gốc Xà Phòng – Lựa Chọn Khác Biệt

🔹 Mỡ Bentonite

• Dùng đất sét bentonite làm chất làm đặc

• Ưu điểm: Không có điểm nhỏ giọt – không chảy dù ở nhiệt độ cao

• Nhược điểm: Dễ bị cứng lại khi nhiệt độ tăng, gây khó khăn trong bảo trì

🔹 Mỡ Ure (Urea grease)

• Dùng hợp chất hữu cơ chứa nhóm ure làm chất làm đặc

• Ưu điểm: Chịu nhiệt, chống nước tốt

• Nhược điểm: Không tương thích với mỡ gốc xà phòng, nên cần kiểm soát nghiêm ngặt nếu muốn chuyển đổi

Lợi Ích Khi Chọn Đúng Loại Mỡ Bôi Trơn

Việc hiểu rõ đặc tính từng loại mỡ giúp bạn:

• Tiết kiệm chi phí:

  • Một doanh nghiệp chuyển từ mỡ lithium sang mỡ nhôm complex đã giảm lượng tiêu thụ xuống 1/4, tiết kiệm chi phí mua mỡ và nhân công bôi trơn.

  • Một dây chuyền cán thép tiết kiệm hơn 4.000 kg mỡ/năm nhờ xem xét lại loại mỡ đang dùng.

• Bảo vệ môi trường: Ít sử dụng mỡ hơn đồng nghĩa với việc giảm chất thải và tác động môi trường.

Kết Luận

Có nhiều loại mỡ với đặc tính khác nhau – mỗi loại phù hợp với điều kiện cụ thể. Hiểu đúng và chọn đúng loại mỡ giúp giảm chi phí, tăng tuổi thọ thiết bị và giảm tác động môi trường.

Tại NCH, chúng tôi cung cấp các giải pháp bôi trơn toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp vừa tối ưu chi phí, vừa hướng đến phát triển bền vững. Hãy để chúng tôi trở thành đối tác chiến lược trong quản lý mỡ bôi trơn của bạn.